Akupresura to metoda medycyny alternatywnej wywodząca się z tradycyjnej medycyny chińskiej. Polega na uciskaniu określonych punktów na ciele palcami albo specjalnym narzędziem. Jej skuteczność w leczeniu chorób nie została jednak potwierdzona w sposób wystarczający przez współczesne badania naukowe, dlatego nie powinna zastępować diagnostyki ani terapii zaleconej przez lekarza.
Czym jest akupresura?
Podczas zabiegu uciska się, masuje, głaszcze lub opukuje wybrane miejsca na ciele. Zwolennicy tej metody zakładają, że właściwy nacisk może wywołać efekt leczniczy, między innymi zmniejszyć odczuwanie bólu albo napięcie. Akupresura rozpowszechniła się na całym świecie, ale jej początki wiąże się z ludową medycyną chińską. Bywa łączona z praktykami stosowanymi od około 7000 lat, jednak długa historia nie jest dowodem skuteczności medycznej.
Współczesne publikacje nie potwierdzają, aby akupresura leczyła migrenę, choroby układu krążenia, astmę, depresję, alergie lub inne schorzenia. U części osób sam ucisk może wiązać się z chwilowym rozluźnieniem albo zmianą odczuwania bólu, ale taki efekt nie oznacza wyleczenia przyczyny dolegliwości.
Jak działa akupresura według różnych podejść?
Opis działania zależy od przyjętego systemu wyjaśniania. Tradycyjna medycyna chińska odwołuje się do przepływu energii, natomiast interpretacje zachodnie próbują tłumaczyć odczucia przez reakcje układu nerwowego. Żadnego z tych modeli nie należy przedstawiać jako potwierdzonego mechanizmu leczenia.
| Podejście | Podstawa | Działanie |
|---|---|---|
| Tradycyjna medycyna chińska | Równowaga Yin i Yang oraz przepływ energii w meridianach | Ucisk ma przywracać równowagę energetyczną i usuwać zaburzenia związane z chorobą |
| Podejście zachodnie | Zakończenia nerwowe i reakcje fizjologiczne organizmu | Stymulacja może wpływać na przewodzenie bodźców, napięcie mięśniowe i sposób odczuwania bólu |
W ujęciu zachodnim rozważa się między innymi wpływ bodźców mechanicznych na układ nerwowy i mózg. Niektóre hipotezy odnoszą się do naturalnych substancji przeciwbólowych, takich jak endorfiny, ale nie tworzy to potwierdzonego, uniwersalnego mechanizmu działania akupresury. Konsensus medyczny co do jej skuteczności w leczeniu konkretnych chorób nie został osiągnięty.
Gdzie stosuje się akupresurę?
W praktykach akupresury funkcjonują tak zwane mapy punktów. Zakładają one, że wybrane miejsca na dłoniach, stopach lub twarzy mają odpowiadać określonym narządom albo częściom ciała. Te zależności należą do tradycyjnego modelu akupresury i nie zostały potwierdzone jako anatomiczne połączenia lecznicze.
Najczęściej wymienia się następujące dolegliwości i cele stosowania:
- Bóle głowy, w tym migrenowe i napięciowe
- Napięcie mięśniowe i uczucie stresu
- Dolegliwości przypisywane zaburzeniom trawienia
- Objawy przeziębienia, zatok lub alergii
- Ogólne rozluźnienie i chwilowe zmniejszenie dyskomfortu
Akupresura dłoni ma według tradycyjnych map oddziaływać na różne obszary organizmu, podobnie jak akupresura stóp. Punkty na stopach przedstawia się czasem jako układ rozciągający się od palców, którym przypisuje się związek z głową, do pięt odnoszonych do dolnych partii ciała. Uciskanie twarzy bywa natomiast łączone z próbami łagodzenia bólu zęba, objawów zatok lub poprawą wyglądu skóry. Takie zastosowania należy traktować jako deklaracje zwolenników metody, a nie jako potwierdzone wskazania medyczne.
Kiedy akupresura może być niewskazana?
Przed rozpoczęciem akupresury trzeba uwzględnić stan zdrowia. Silny nacisk może podrażnić skórę, nasilić ból albo opóźnić rozpoznanie poważnej choroby. Wymienione niżej sytuacje wymagają rezygnacji z zabiegu lub wcześniejszej konsultacji z lekarzem:
- Ciąża, szczególnie bez zgody osoby prowadzącej ciążę
- Choroby nowotworowe
- Choroby układu krążenia, stan po zawale serca i zakrzepica
- Choroby skóry, rany, wysypki oraz miejscowe stany zapalne
- Ostre, niewyjaśnione bóle i nagłe pogorszenie samopoczucia
Osoby z chorobami przewlekłymi, przyjmujące leki wpływające na krzepnięcie lub mające objawy wymagające diagnozy powinny najpierw porozmawiać z lekarzem. Akupresura może być co najwyżej uzupełniającą formą relaksu, nigdy zaś zamiennikiem profesjonalnego leczenia.
Artykuł nie stanowi porady medycznej i powstał wyłącznie w celach informacyjnych. Redakcja nie ponosi odpowiedzialności za wszelkie negatywne skutki wdrożonych zaleceń. Zawsze zasięgnij opinii specjalisty medycyny w powyższym zakresie.
